Sylwetka patrona

Kardynał Stefan Wyszyński

Stefan Wyszyński przyszedł na świat 3 sierpnia 1901 roku, we wsi Zuzela, nad Bugiem. Ojciec był organistą w miejscowej parafii. W domu wychowywany był w szczególnym kulcie maryjnym. Do szkoły chodził w Andrzejewie, ponieważ tam mieszkała rodzina. Do gimnazjum natomiast uczęszczał już w Warszawie, by kontynuować naukę w Łomży, ze względu na działania I Wojny Światowej. Natomiast Seminarium Duchowne ukończył we Włocławku, gdzie w  1924r. przyjął święcenia kapłańskie. Kształcił się dalej na Wydziale Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Zdobył magisterium, następnie w 1929 roku obronił pracę doktorską. Uczestniczył w tym okresie w pracach Stowarzyszenia Katolickiej Młodzieży Akademickiej „Odrodzenie”. We Włocławku działał później w Wyższym Seminarium Duchownym jako profesor prawa kanonicznego i socjologii. W roku zaś 1932 podjął pracę redakcyjne jako redaktor naczelny miesięcznika „Ateneum Kapłańskie”. Ponadto udzielał się będąc członkiem związków zawodowych, prowadził sodalicję mariańską oraz chrześcijański uniwersytet robotniczy. Po studiach, we Włocławku został wykładowcą  w Wyższym Seminarium Duchownym jako profesor socjologii i prawa kanonicznego.

Ks. Wyszyński podczas II wojny światowej ukrywał się w Laskach, w zakładzie dla niewidomych, a to ze względu na fakt, iż przed wojną publikował treści antyhitlerowskie. Był kapelanem szpitala powstańczego oraz AK. Występował wówczas pod pseudonimem „Radwan II”. Będąc później rektorem dołożył zasadniczych starań do odbudowy seminarium duchownego we Włocławku. Święcenia biskupie przyjął z rąk Prymasa Augusta Hlonda w roku 1946. Szczególną popularnością cieszył się w Lublinie. Umieścił słowa „Soli Deo” w swoim herbie biskupim, co oznacza „Jednemu Bogu”. Wykładał na KUL jednocześnie często wizytując swoje parafie. Prymasem Polski i arcybiskupem warszawsko – gnieźnieńskim został w roku 1948.

Prowadził niezwykle przemyślaną politykę wobec władz komunistycznych, wykazując się niesłychanym dystansem oraz kreatywnością, które w sumie dawały dobre efekty. Polskie państwo komunistyczne, dążyło do całkowitej kontroli nad Kościołem, ograniczało lub uniemożliwiało praktyki obywatelom, władze chciały decydować o nominacjach na biskupów i proboszczów. Zasługą Kardynała Wyszyńskiego był kształt porozumień na linii państwo – kościół z roku 1950. Udało mu się zawrzeć z władzami porozumienia, pozwalające Kościołowi na dalszą działalność, pewne możliwości w działalności duszpasterskiej i nominacjach na stanowiska kościelne. Wreszcie w roku 1953 pojawił się protest jego autorstwa pod tytułem „Non possumus”, co oznacza w tłumaczeniu „Nie możemy”. Była to reakcja na brutalne ingerencje Rady Państwa w obsadzanie stanowisk kościelnych lub w ogóle działalność  wewnętrzną Kościoła katolickiego. Tego samego roku Papież Pius XII nadał mu godność kardynalską, lecz po odbiór kapelusza kardynalskiego nie był w stanie się stawić z uwagi na nieprzyznany paszport. Również w 1953 został w końcu aresztowany. Miejscem uwięzienia był najpierw Rywałd, później Stoczek Warmiński, Prudnik oraz Komańcza. Tam też napisał swoje „Śluby Narodu Polskiego”, niejako akt odnowienia ślubów Jana Kazimierza z 1656r.

Wolność przyniosło mu dojście do władzy ekipy gomułkowskiej w roku 1956. Wielka Nowenna przed 1000-leciem Chrztu Polski, zainicjowana przez Kardynała Stefana Wyszyńskiego, przypadła na lata 1957 – 1966, była dla Kościoła wstępem do słynnych później obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski. Proces ten zakończył się symbolicznym Aktem Oddania Narodu Polskiego Matce Bożej. W roku 1965 miał natomiast miejsce równie słynny list biskupów polskich do niemieckich, ze słynnym sformułowaniem „przebaczamy i prosimy o przebaczenie”, mający na celu pojednanie obu narodów. Aktywną politykę, a zarazem odpowiednio wyważoną ze względu na warunki, Wyszyński prowadził w 2ej połowie lat sześćdziesiątych i latach siedemdziesiątych.

Kardynał Stefan Wyszyński brał udział w wyborze Karola Wojtyły na papieża, który powiedział: "Nie byłoby na stolicy tego Papieża - Polaka, który dziś pełen bojaźni Bożej, ale i pełen ufności rozpoczyna nowy pontyfikat, gdyby nie było Twojej wiary nie cofającej się przed więzieniem i cierpieniem, Twojej heroicznej nadziei, Twojego zawierzenia bez reszty Matce Kościoła, gdyby nie było Jasnej Góry i tego całego okresu dziejów Kościoła w Ojczyźnie naszej, który jest związany z Twoim biskupim i prymasowskim posługiwaniem".

W latach 1980 - 1981 był  swoistym pomostem w rozmowach opozycji „Solidarność” z władzami państwa PRL. Zawdzięczamy mu doprowadzenie do rozmów skutkujących powstaniem „Solidarności”. Zmarł 28 maja  1981 w Warszawie, gdy w tych samych dniach, jego przyjaciel Jan Paweł II walczył o życie po zamachu na Placu św. Piotra. Kardynał Wyszyński otrzymał wkrótce pośmiertną godność Prymasa Tysiąclecia, co podyktowane było niezwykłymi dokonaniami w trakcie jego posługi.

Pośmiertnie władze państwowe odznaczyły go Orderem Orła Białego. Rok 2001 został ogłoszony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Rokiem Kardynała Stefana Wyszyńskiego.  Od 1989 r. trwa jego proces beatyfikacyjny; przysługuje mu tytuł Sługi Bożego.

 

 

Opracował ks. Marek Czarzasty